Wat ACT as 1 wil doen is niet nieuw.

Personally, I think it is a great idea ... that the supporters invest in a club because they, at the end of the day, defend the club’s identity, They are always there. They are always watching the games.
— Michel Platini, head of UEFA

Wij vinden het warm water niet uit, in het buitenland zijn er al talloze voorbeelden waarbij de fans hun club hebben overgenomen, inspraak afgedwongen of ze gewoon een eigen club gestart hebben.



FC United of Manchester

FC United of Manchester werd opgericht in 2005 door supporters van Manchester United. Ze voelden zich niet langer welkom op Old Trafford en vervreemd van de club die ze zo lang hebben gesteund. De semiprofessionele voetbalclub wil bewijzen dat er een betere manier bestaat om een voetbalclub te besturen. FC United of Manchester wordt volledig democratisch bestuurd door de meer dan 3.000 leden. Het is een toegankelijke club die er wil zijn voor alle verschillende gemeenschappen van Manchester.

FC United streeft ernaar om het ‘anders’ te doen:

• In 2009 steunden de leden een suggestie van het verkozen bestuur om supporters zelf te laten beslissen hoeveel ze wensten te betalen voor een abonnement. Resultaat was dat de gemiddelde prijs per abonnement steeg in vergelijking met het jaar voordien.

• In 2011 konden supporters van FC United investeren in een nieuw te bouwen stadion. Er werd £ 1.7 miljoen opgehaald via een inventief aandelenschema. Supporters kunnen indien nodig hun geld terugvorderen.

• Het gemeenschapsprogramma van de club promoot en steunt initiatieven in de gezondheids-, opleidings-, sport- en medewerkerssector. FC United won the Cooperative Excellence Award in 2009 en was de Football Foundation Community Club van het jaar in 2012.


AFC Wimbledon

Wimbledon FC werd in 1889 gesticht. De bescheiden voetbalclub uit Zuid- West Londen stootte begin jaren ’80 ‘in no time’ door naar de toenmalige First Division (nu Premier League). Van 1986 tot 2000 was de club actief op het hoogste niveau, met winst tegen Liverpool FC in de FA Cup final 1988 als absoluut hoogtepunt.

De club kende ook tegenslagen. In 1991 moest ze noodgedwongen haar stadion ‘Plough Lane’ verlaten na nieuwe regels in het kader van de Hillsboroughramp. Staanplaatsen moesten worden vervangen door zitplaatsen. Investeren in Plough Lane zou te ‘duur’ uitvallen en de club speelde vanaf dan zijn thuiswedstrijden in Selhurst Park, het stadion van Crystal Palace. Maar eind jaren ’90 en begin jaren 2000 begon de catastrofe pas echt.

In 1998 verkocht de toenmalige Wimbledon FC-eigenaar Plough Lane, het stadion werd afgebroken en in 2005 werd er de bouw van 570 flats aangevat. In 2000 degradeerde de club uit de hoogste afdeling. In augustus 2001 kondigde het bestuur aan dat men Wimbledon FC wilde verhuizen naar Milton Keynes, een stadje op ruim 100 km afstand van Wimbledon. De verhuis van de club maakte deel uit van een ‘ruilplan’ met een voetbalclub en een supermarkt in de hoofdrol … Desondanks hevige protesten van de Wimbledon-aanhang, keurde een ‘onafhankelijke’ commissie op 28 mei 2002 de verhuis goed. De commissie stelde ook dat een nieuw Wimbledon oprichten ‘not in the wider interests of football’ was.

Op 30 mei 2002 werd AFC Wimbledon voorgesteld op een meeting van WISA (Wimbledon Independent Supporters’ Association). Spelers, trainers en sponsors volgden niet veel later. De club zou een fan-owned club worden met The Dons Trust als eigenaar. Even later werd een akkoord bereikt met Kingstonian om het stadion te delen. Sinds hun oprichting in 2002, promoveerde de club 5 keer. In 2011 stootte de club zelfs door naar de League 2, de vierde afdeling. De gestolen voetbalclub gaat nu door het leven als MK Dons en speelt in de League 1, de derde afdeling.

 


Iers voetbal

Het Ierse voetbal staat volledig in de schaduw van de Engelse Premier League en werd het laatste decennium overheerst door financiële problemen. Shamrock Rovers werd in 2005 gered van het faillissement door zijn supporters en is nu een supporter-owned club. Ook Shelbourne (2007), Cork City (2008, 2010), Drogheda United (2008) en Bohemians (2011) kenden hun problemen.

De FAI voerde reeds enkele maatregelen in om ervoor te zorgen dat de Ierse clubs op een meer duurzame manier zouden worden geleid. Zo werd in 2004 een licentiesysteem ingevoerd dat zich toespitst op het sportieve beleid, de infrastructuur, de juridische en administratieve structuur, het personeel en de financiën. Elke club moet niet alleen voldoen aan de licentievoorwaarden, maar dient ook een document te ondertekenen dat ze zich aan de voorwaarden zullen houden. Verder mogen de clubs niet meer dan 65% van hun inkomsten uitgeven aan lonen.

Spijtig genoeg verhinderden deze maatregelen niet dat halfweg het seizoen 2012, Monaghan United zich terugtrok uit de hoogste afdeling. Het resultaat hiervan was dat elke Ierse eersteklasser 1 of 2 wedstrijden minder speelde en de meeste clubs minder ticketopbrengsten inden.

Ook de algemene Ierse economie is weinig rooskleurig en had tevens een zware impact op het voetbal. Sponsors vinden wordt moeilijker en wanneer ze investeren, is dit meestal minder dan voor de financiële crisis. Talrijke Ieren werden werkloos of zagen hun loon verminderen, wat dan weer resulteerde in minder supporters in de stadions.

Maar elk nadeel heeft wel een voordeel. Het gebrek aan rijke geldschieters met hun kapitaalinjecties, zorgen dat de supporters een unieke en centrale positie bekleden in het Ierse voetbal. Supporters besparen hun clubs tienduizenden euro’s per jaar dankzij hun vrijwilligerswerk. Terwijl de verhalen over Shamrock Rovers en Cork City – een club bestuurd door de supporters via de coöperatieve supportersvereniging ‘FORAS’ - andere fans inspireren en de te volgen weg banen. Op dit ogenblik zijn er actieve supportersverenigingen in Galway, Sligo, Dundalk, Derry en Dublin. De eerste stappen naar een informeel nationaal netwerk dat deze supportersverenigingen zou verbinden, zijn gezet.


50+1 regel in Duitsland en Zweden

• De laatste halve eeuw draagt Duitsland samenwerking, consensus en democratie hoog in het vaandel.

• Tot 1998 waren alle Duitse clubs uit de Bundesliga ‘member associations’ of ledenverenigingen. De leden (supporters) waren 100% eigenaar van hun club en verkozen het bestuur.

• 2 Uitzonderingen in de hoogste afdelingen zijn Volkswagen Wolfsburg en Bayer Leverkusen.

• In 1998 besliste de Duitse voetballiga (DFL) dat clubs hun professionele activiteiten (de eigenlijke voetbalclub) mogen onderbrengen in een aparte en nieuwe vennootschap.

• Belangrijk was wel dat de ledenvereniging of de ‘moederclub’ 50% + 1 van de stemmen behield in deze nieuwe vennootschap.

• De 50% + 1 regel staat neergeschreven in de statuten van de Duitse voetbalbond (DFB).

• De democratische organisatiestructuur verschilt van club tot club. De supporters konden zelf beslissen welke structuur het beste was voor hun club.

• De oprichting van een nieuwe vennootschap is echter geenverplichting. Bij sommige clubs zoals Hamburg SV en Schalke 04 beslisten de fans om geen nieuwe vennootschap op te richten

en worden de voetbalclub nog steeds bestuurd vanuit de ledenvereniging. Zij zijn dus nog steeds 100% fan-owned en dienen dus geen gebruik te maken van de 50% + 1 regel.

• De redenen waarom sommige clubs de beslissing namen om een aparte vennootschap op te richten zijn verschillend van aard. Voor de ene was een meer professionele werking doorslaggevend, bij andere clubs bestond er de schrik dat nieuwe wetten de status van hun moederclub zouden aantasten.

• Zeer belangrijk is dat elke supporter (ongeacht of hij/zij aangesloten is bij een supportersclub of –vereniging) lid kan worden van de ledenvereniging of moederclub en op deze manier een stem heeft in de besluitvorming. Schalke 04 telt liefst 120.000 leden.


Here, it is our way to have cheap tickets, so young people can come. We would make €5m more a season if we had seats, but there was no question to do it, because it is our culture. In England it is a lot more expensive. Football is more than a business.
— Hans-Joachim Watzke, Borussia Dortmund boss

Swansea City

Toen Swansea City in 2011 promoveerde naar The Premier League, brachten ze supportersinspraak tot op het hoogste niveau in Engeland. The Swansea City Supporters’ Trust werd gesticht na een meeting van 150 fans in juli 2001. Op dat ogenblik was de club tot op de rand van het bankroet geduwd door immorele eigenaars. Met het advies en de steun van Supporters Direct werd de trust snel en gezwind opgericht en sloten meer dan 600 supporters zich aan op de dag van de officiële lancering van de trust.

De Supporters brachten een groep zakenlui bij elkaar om samen de controle terug te winnen. The Supporters’ Trust zamelde £ 50.000 in. Dit werd geïnvesteerd in Swansea City en in return kreeg de trust 19,99 % van de aandelen. The Swansea City Supporters’ Trust is nu de derde grootste aandeelhouder van de club en bepaalt mee het beleid. Dit gebeurt via een democratisch verkozen supporter (‘Supporter Director’) in het clubbestuur.

In tegenstelling tot vele andere ambitieuze clubs die willen doorstoten naar de hoogste afdeling, spendeert Swansea City geen cent meer dan dat ze inkomsten genereert, bouwt het steeds verder aan de relatie met de lokale gemeenschap en zorgt de club dat de supporters centraal staan.


The most inspiring part... is legacy that it will create for future generations to enjoy
— Phil Sumbler, Swansea City Supporters Trust

A La Nantaise

 

De Franse voetbalregelgeving heeft voorlopig nog niet veel aandacht voor de supporters. A La Nantaise is een van de Franse groepen die campagne voert voor een belangrijkere rol van supporters in het beleid van hun club.

A La Nantaise is een vereniging die fans van FC Nantes, zakenlui, ex-spelers, politici, onderzoekers en advocaten samenbrengt om FC Nantes te promoten en te beschermen. FC Nantes heeft een indrukwekkend palmares, maar speelde geruime tijd in de Franse tweede klasse alvorens in 2013 naar eerste klasse te promoveren. 
A La Nantaise hoopt een belangrijke rol te spelen in een duurzaam herstel van hun club. A La Nantaise heeft onlangs een samenwerking afgesloten met het Norwich City Supporters Trust. Dit noemt men ook 
soms ‘twinnen’; op deze manier worden ervaringen uitgewisseld.

De democratische supportersvereniging werd gesticht in 2010 en heeft als belangrijkste doelen: de fans opnieuw trots maken op hun traditieclub en hen betrekken in het beleid via beslissingsrecht. ASSO-ALN heeft reeds meer dan 2.000 leden en wordt gesteund door talrijke lokale en nationale politici en andere belanghebbenden. Eén van deze politici is Jean-Marc Ayrault, de voormalige Burgemeester van Nantes en momenteel de Franse premier.

Log in met Facebook, Twitter, Google of Disqus en geef je commentaar, stel je vragen like of deel onze pagina!